Dac diem va co che hoat dong cua gia cong tien truyen thong
Gia công tiện truyền thống (Tiện vạn năng) vẫn đóng vai trò quan trọng trong các xưởng cơ khí nhờ tính linh hoạt và khả năng ứng biến nhanh. Dưới đây là phân tích chi tiết về cấu tạo và nguyên lý vận hành của phương pháp này.
Hệ thống cấu tạo nền tảng
Máy tiện vạn năng được thiết kế dựa trên sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba cụm bộ phận cốt lõi, đảm nhiệm vai trò định vị phôi và điều hướng dụng cụ cắt:
- Ụ đầu: Là "trái tim" của máy, nơi chứa trục chính và hệ thống hộp số truyền động. Bộ phận này chịu trách nhiệm kẹp chặt và truyền chuyển động quay tròn cho phôi, tạo ra chuyển động cắt chính.
- Ụ động: Đóng vai trò là điểm tựa vững chắc cho các chi tiết có chiều dài lớn (chống tâm) để tránh rung lắc. Ngoài ra, ụ động còn là vị trí lắp đặt các dụng cụ gia công lỗ như mũi khoan, mũi khoét hoặc taro.
- Bàn xe dao: Hệ thống điều hướng dụng cụ cắt. Bàn xe dao cho phép người thợ thực hiện hai chuyển động tịnh tiến quan trọng: di chuyển dọc và di chuyển ngang
Cơ chế vận hành và vai trò của người thợ
- Khác với sự tự động hóa của máy CNC, tiện truyền thống dựa hoàn toàn vào kỹ năng và kinh nghiệm thực chiến của người thợ để kiểm soát bộ ba thông số:
- Tốc độ cắt: Lựa chọn số vòng quay trục chính phù hợp với vật liệu và đường kính phôi.
- Lượng chạy dao: Điều khiển tốc độ tịnh tiến của bàn xe dao sao cho bề mặt gia công đạt độ bóng yêu cầu.
- Chiều sâu cắt: Tính toán và điều chỉnh mức độ lấn dao vào phôi để tối ưu thời gian mà không gây quá tải cho máy.
Đánh giá ưu và nhược điểm
- Ưu điểm:
- Tiết kiệm: Chi phí đầu tư thấp, không tốn phí bản quyền phần mềm.
- Linh hoạt: Đáp ứng ngay lập tức các nhu cầu sửa chữa hoặc sản xuất đơn chiếc.
- Trực quan: Dễ dàng vận hành các chi tiết đơn giản mà không cần qua bước lập trình phức tạp.
- Nhược điểm
- Độ chính xác: Phụ thuộc vào "tay nghề", khó đạt độ đồng nhất khi sản xuất hàng loạt.
- Hiệu suất: Tốc độ gia công thấp, tiêu tốn nhiều sức lao động.
- Giới hạn biên dạng: Rất khó thực hiện các chi tiết có hình dạng phức tạp hoặc các đường cong định hình.
Tổng kết lại
Tiện truyền thống vẫn là một phương pháp gia công quan trọng nhờ tính linh hoạt và chi phí thấp. Mặc dù có những hạn chế về độ chính xác hàng loạt so với công nghệ hiện đại, nhưng với những ưu điểm về khả năng ứng biến và tính trực quan, gia công tiện vẫn giữ vai trò nền tảng trong hệ thống sản xuất và đào tạo cơ khí chế tạo máy hiện nay.